پیامبراسلام(ص):از نفرين مظلوم بپرهيز زيرا وي به دعا حق خويش رااز خداميخواهد و خدا حق را از حق دار دريغ نمي دارد.نهج الفصاحه ص 161،ح 35)

دفتر آیت الله احدی

دفتر آیت الله احدی

دفتر آیت الله احدی | مرکز تحقیقاتی آموزشی جوادالائمه علیه السلام

امروز: سه شنبه, 21 آذر 1396

سوره زُمر و سبب نامگذاری

نامهای سوره                                                              
این سوره مشهور به سوره ی زُمر است. زیرا کلمه ی زمر در قرآن تنها دوبار به کار رفته است که آن هم در همین سوره و در آیات70 و 73 می باشد.
این واژه به معنی فوج و گروه است.
نام دیگر این سوره(غُرَف) است زیرا کلمه غرف در این سوره و در آیه ی 20 دوبارتکرار شده است. غرف جمع غرفه و به اتاقهای باشکوه و مجلل می گویند که در طبقات بالای ساختمان ها واقع شده و اشراف کامل به اطرف خود داشته و از مناظر زیبایی برخوردار باشد چون در این سوره از (غرف) یعنی غرفه های باشکوه و مجللل پرهیزگاران در بهشت سخن گفته است و با همان عنوان نیز نامگداری شده است.


نام دیگر این سوره را (سوره العرب) می گویند زیرا در این سوره آیه ی 28 قرآن را با وصف عربی بودن توصیف کرده است « ُقرآنََاً عَرَبیاً» و این توصیف حاکی از نوعی ارزش و اصالت و اعتبار دادن به زبان عرب است؛ بدین جهت سوره العرب نامگداری شده.
آمار و شمارش
تعداد آیات این سوره 75 آیه و 1192 کلمه و 4708 حرف دارد.
محل نزول
این سوره قبل از هجرت و در مکه بر پیامبر اکرم ( صل الله علیه و آله)نازل شده و از سور مکی است. پنجاه و هشتمین سوره ای است که بر پیامبر ص نازل شده و بعد از سوره ی سبأ و قبل از سوره ی مؤمن و در دوران اخیر زندگی مسلمانان در مکه، یعنی پس از معراج و قبل از هجرت فرود آمده است. اما از جهت ترتیب جمع آوری قرآن سی و هشتمین سوره است.
ویژگی سوره
این سوره درمورد عذاب، عقاب ها، ملامت ها، شفاعت ها، خواری ها، ذلت ها و جایگاه های آتشین و چهره های تاریک و سیاه سوخته و غمگین نشان می دهد و همه ی این مسائل در آیات مختلف حول محور معاد و رستاخیز برای انسان ها ترسیم شده است
محتوا و درس ها
این سوره نکات آموزنده و درسهای زیادی را در بر دارد که اصول امّهات آن عبارتند از:
1- دعوت به توحید خالص و توصیه در تمام ابعاد و شاخه هایش؛ توحید افعالی و توحید عبادی و مخصوصا روی مسأله ی اخلاص در عبادت و بندگی.( آیات3 و4و38)
2- یادآوری معاد، یاد دادگاه بزرگ عدالت خداوند و تذکر ثواب و جزاء و بهشت و دوزخ.(آیه 20)
3- مسأله ترس و وحشت و روز قیامت و آشکار شدن نتایج اعمال.(     )
4- مسأله ی سیاه شدن صورت دروغ گویان و کسانی که بر خدا افترا بستند.(آیه60)
5- دستور به پیامبر ص در مورد پرستش خدا همراه بااخلاص.(آیه ی11)
6- اشاره به رانده شدن کافران به جهنم، سرزنش فرشتگان عذاب نسبت به آنان.(    )
7- اهمیت و حقانیت قرآن، نزول و تأثیر آن در نفوس و ایمان انسان ها و مسائل مختلف دیگر در عظمت قرآن، آثار و اهداف آن و نقش سازنده ی آن در جامعه.( آیات1و2و23)
8- ترغیب به شب زنده داری و عبادت، دعوت به تقوا و دستور به شکر گذاری در برابر پروردگار.(آیات 9و10و66)
9- توبه و باز بودن درهای بازگشت به سوی خدا.(آیات 17و53)
10- یادآوری آفرینش انسان از یک نفس.(آیه 6)
11- بشارت به کسانی که سخنان را می شنوند و بهترین آنها را تبعیت می کنند.(آیه18)
12- خبر از فوت حتمی پیامبراکرم (صلّ الله علیه و آله).(آیه 3)
13- سخن از دو نفخ صور.(آیه 68)
14- اشاره ای به سرنوشت کافران پیشین.(آیات25و26)
آغاز و سرانجام
سوره زمر با نزول قرآن از سوی خدا و حقانیت آن و امر به عبادت خالصانه خدا، آغاز می شود: « تَنزِيلُ الْكِتَابِ مِنَ اللَّهِ الْعَزِيزِ الحْكِيم»؛ وبا تقدیس و تسبیح خدا از طرف فرشتگان، حاملان و حافظان عرش الهی و حمد و سپاس او به عنوان پروردگار جهانیان، یپایان می پذیرد: « وَ تَرَى الْمَلَئكَةَ حَافِّينَ مِنْ حَوْلِ الْعَرْشِ يُسَبِّحُونَ بحِمْدِ رَبهِّمْ  وَ قُضىِ‏ بَيْنهَم بِالحْقّ‏ وَ قِيلَ الحْمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِين.»
تناسب آغاز و فرجام سوره در این نکته نهفته است که در آغاز سوره بعد از طرح مسأله نزول قرآن، فرمان به اخلاص در دین و عبادت خدا می دهد که از تعالیم اولیه قرآن است و در پایان سوره نیز با ذکر تسبیح و تقدیس فرشتگان و اطاعت و تسلیم صرف آنان در برابر فرمان خدا نمونه ای از مصادیق بارز اخلاص و اطاعت صادقانه را ارائه می دهد.
فضیلت این سوره
پیامبر ص فرمود: کسی که سوره ی زمر را تلاوت کند خداوند امیدش را از رحمت خود قطع نخواهد کرد و پاداش کسانی که از خدا می ترسند به او عطا می شود.[1] مجمع البیان، آغاز سوره ی زمر

نویسنده و روزنامه نگار: علی اصغر صرفه جو

تماس سریع

تصاویر

93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15