پیامبراسلام(ص):از نفرين مظلوم بپرهيز زيرا وي به دعا حق خويش رااز خداميخواهد و خدا حق را از حق دار دريغ نمي دارد.نهج الفصاحه ص 161،ح 35)

دفتر آیت الله احدی

دفتر آیت الله احدی

دفتر آیت الله احدی | مرکز تحقیقاتی آموزشی جوادالائمه علیه السلام

امروز: سه شنبه, 21 آذر 1396

سوره غافر و سبب نامگذاری

نامهای سوره                                                          
1- این سوره را (غافر) می نامند. سبب نامگذاری این سوره به غافر این است که در آیه ی سوم این سوره خدا با صفت (غافر) یعنی بخشنده ی گناه و خطاپوش یاد می شود. به مناسبت آیه ی28 که داستان مؤمن آل فرعون در آن آمده بنام (مؤمن) نامیده شده. به مناسبت آیه ی سوم که در آن واژه ی (الطَّول) به معنای فضل و رحمت فراوان آمده، به نام (الطَّول) خوانده شده است، و از آنجایی که اولین سوره ای است که با (حم) شروع می شود این سوره به (حم اولی) خوانده می شود.


آمار و شمارش
سوره ی مؤمن 85 آیه و 1199 کلمه و 4960حرف دارد.
محل نزول
این سوره در مکه بر پیامبر اعظم (ص) نازل شده است و از سوره های مکی قرآن می باشد. به ترتیب جمع آوری ، چهلمین سوره ی قرآن است و به ترتیب نزول (هفتادو چهارمین) سوره است که بعد از سوره ی (مؤمنون) و قبل از سوره ی (طور) نازل شده است.
این سوره اولین سوره از سوره های هفتگانه (حامیمات) و بیست و یکمین سوره از سور مقطعات است.
ویژگی سوره
در قرآن هفت سوره پشت سر هم با حروف رمز (حم) آغاز می شود که آنها را (حوامیم) و یا (حامیمات) می نامند، همه ی این سوره ها از وحی قرآن و کتاب خدا سخن می گویند و ارتباط معنوی حروف رمزی (حم) با مسأله وحی و نزول قرآن و کتاب روشن می سازد.
محتوا و درس ها
این سوره مسائل مختلف و متفرقه فراوانی را در بر دارد که اصول و بحث های محوری آن عبارتنداز:
1- بیان نشانه ها ی توحید و دلایل بطلان شرک.(آیات13و61و65و79و81)
2-تهدید کافران به عذابهای این جهان و عذابهای قیامت با ذکر خصوصیات و جزئیات آن.(آیات20و46و49و72)
3- رویارویی و صف آرایی دائم میان حق و باطل، ایمان و کفر، خوبی ها و بدی ها، زشتی ها و زیبایی ها و امثال آن ترسیم می شود.(   )
4- مسأله جهانگردی و سیر در عالم تکوین، مطالعه در تاریخ گذشتگان.(آیات21و82)
5- داستان به هم پیوسته ی حضرت موسی ع و فرعون و درگیری آنان و مجاهدت های مؤمن آل فرعون، نوح و عاد و ثمود و حضرت یوسف علیهم السلام. (آیات5و23و27و30و31و35و54و55)
6- دعوت پیامبر اسلام ص به استغفار و تسبیح در صبح و شام.(آیه54)
7- گفتگوی دوزخیان با محافظان جهنّم.(آیات49و50)
8- پیام روح بخش و امید آفرین الهی که: مرا بخوانید تا اجابت کنم شمارا.(آیه60)
9- رمز سرنگونی قدرتهای باطل و جبّار پیشین.(    )
10- مراحل خلقت انسان از خاک تا مرگ.(آیه67)
11- مسأله رسالت عامه و ارسال رسل و نقش آنان در جامعه و اهداف آنان.(    )
آغاز و فرجام سوره
این سوره با حروف رمزی (حم) و نزول کتاب از سوی خداوند با خطاپوشی و توبه پذیری و رحمت و در عین حال با عقاب گری و قهاریّت، آغاز می شود: « حم. تَنزِيلُ الْكِتَابِ مِنَ اللَّهِ الْعَزِيزِ الْعَلِيم».
و با تذکر این نکته پایان می پذیرد که ایمان بعد از گرفتاری به عذاب الهی سودی نمی بخشد و روز حساب به ضرر و زیان کافران تمام می شود و این قانون خلقت و سنّت حتمی الهی در جامعه بشری است: « فَلَمْ يَكُ يَنفَعُهُمْ إِيمَانهُمْ لَمَّا رَأَوْاْ بَأْسَنَا  سُنَّتَ اللَّهِ الَّتىِ قَدْ خَلَتْ فىِ عِبَادِهِ  وَ خَسِرَ هُنَالِكَ الْكَافِرُون».
تناسب بین آغاز و فرجام سوره در این است که هر دو دارای یک پیام مشترک می باشند، وآن اینکه: خداوند اگر چه خطاپوش و توبه پذیر و صاحب فضل و احسان است ولی در عین حال شدید العقاب نیز هست.(آغاز سوره)
به همین جهت ایمان بعد از پایان مهلت و نزول عذاب، مورد پذیرش خداوند نخواهد بود موجب بخشش گناهان نخواهد شد.
فضیلت تلاوت این سوره
رسول الله ص می فرماید: هر کس سوره ی غافر را تلاوت کند، تمامی ارواح پیامبران و صدیقان و مؤمنان بر قاری درود می فرستند و برایش استغفار می کنند.[1] - مجمع البیان، ج8، ص797

 نویسنده و روزنامه نگار: علی اصغر صرفه جو

تماس سریع

تصاویر

93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15