پیامبراسلام(ص):محبوبترين كارها در پيش خدا كاريست كه دوام آن بيشتر است،اگر چه اندك باشد.(نهج الفصاحه ص 167 ، ح 73)

دفتر آیت الله احدی

دفتر آیت الله احدی

دفتر آیت الله احدی | مرکز تحقیقاتی آموزشی جوادالائمه علیه السلام

امروز: جمعه, 29 دی 1396

پرهیزکاران، هدایت شدگان اند

« پرهیزکاران هدایت شدگان و رستگارانند »


آیه: « ذَالِكَ الْكِتَبُ لَا رَيْبَ  فِيهِ  هُدًى لِّلْمُتَّقِينَ (2) الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ وَ يُقِيمُونَ الصَّلَوةَ وَ مِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنفِقُونَ (3) وَ الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بمَّا أُنزِلَ إِلَيْكَ وَ مَا أُنزِلَ مِن قَبْلِكَ وَ بِالاَخِرَةِ هُمْ يُوقِنُونَ (4) أُوْلَئكَ عَلىَ‏ هُدًى مِّن رَّبِّهِمْ  وَ أُوْلَئكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ (5) »ترجمه : « آن كتاب با عظمتى است كه شك در آن راه ندارد و مايه هدايت پرهيزكاران است (2) (پرهيزكاران) كسانى هستند كه به غيب [آنچه از حس پوشيده و پنهان است‏] ايمان می آوردند و نماز را برپا می ‏دارند و از تمام نعمتها و مواهبى كه به آنان روزى داده‏ايم، انفاق می ‏كنند (3) و آنان كه به آنچه بر تو نازل شده، و آنچه پيش از تو (بر پيامبران پيشين) نازل گرديده، ايمان می ‏آورند و به رستاخيز يقين دارند (4) آنان بر طريق هدايت پروردگارشانند و آنان رستگارانند (5) »


نکات تفسیری
1- هدایت تکوینی: كه در تمام موجودات جهان وجود دارد (منظور از هدايت تكوينى رهبرى موجودات به وسيله پروردگار زير پوشش نظام آفرينش و قانونمنديهاى حساب شده جهان هستى است). در قرآن می خوانیم: «رَبُّنَا الَّذِي أَعْطى‏ كُلَّ شَيْ‏ءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدى‏.  پروردگار ما همان كسى است كه همه چيز را آفريد و سپس آن را هدايت كرد.»
2- هدايت تشريعى: كه به وسيله پيامبران و كتابهاى آسمانى انجام مى‏گيرد و انسانها با تعليم و تربيت آنان در مسير تكامل پيش مى‏روند، شاهد آن نيز در قرآن فراوان است از جمله مى‏خوانيم: وَ جَعَلْناهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنا.  آنها را راهنمايانى قرار داديم كه به فرمان ما مردم را هدايت می ‏كنند.»

 


چرا هدايت قرآن ويژه پرهيزكاران است؟
این کتاب راهنمای پرهیزکاران و افرادی که همیشه در جستجوی حق و طریق تکامل هستند می باشد؛ البته قرآن براى هدايت همه جهانيان نازل شده و علت این که آن را راهنمای متقین و پرهیزکاران خوانده این است که آنها در برابر مطالب حق تسلیم اند و از آن پیروی می کنند، لذا به همان نسبت بر درجات هدایت آنها افزوده می گردد.


آثار تقوا در روح و اجتماع
در اینجا خداوند پنچ صفت اساسی برای افراد پرهیزکار بیان فرموده است:
1- ایمان به غیب:
افرادی که به عالم ماوراء حسّ معتقدند و به خدای غیر قابل رؤیت اعتقاد دارند، در حقیقت مرز ماده را شکافته اند و خویش را با جهان بزرگ تری ارتباط می دهند. آنها از مرتبه حیوانیت و افراد مادی که از حیوان هم پست ترند، گام را فراتر نهاده، درک و دید به مطالبی پی می برند که حواس ظاهری، قدرت درک آن را ندارند.
این انسان با یک فرد مادی فاصله ی زیاد دارد که می گوید: (عالم محقر است به آنچه که ما می بینیم) و یا آن علوم طبیعی برای ما ثابت کرده، طبیعت محدود و قوانین جبری آن سازنده این جهان است.
2- ارتباط با خدا (اقامه نماز):
این شخص هم اکنون به جهان ماوراءالطبیعت راه یافته است و به خداوند بزرگ ایمان ‏دارد، آنها تنها در برابر خدا سر تعظيم خم مى‏كنند، و تنها تسليم آفريننده بزرگ جهان هستى هستند، و به همين دليل ديگر خضوع در برابر بتها، و يا تسليم شدن در برابر جباران و ستمگران، در برنامه آنها وجود نخواهد داشت.
در این حال می باید که زندگی هدفی بالاتر از خورد و خواب و لذات این جهان دارد، اقامه نماز خود مهمترین عامل تربیتی انسان است.
البته فرق است بین خواندن نماز و اقامه نماز، چنان که در زیارت ائمه (وخصوصاً امام حسین ع) میخوانیم: «اشهد انک قد اقمتَ الصلاة و آتیتَ الزکاة» پس آن چه که متقین را ممتاز می کند، تنها خواندن نماز نیست بلکه اقامه و برپا کردن نماز است. همانطور که وجود نازنین سیدالشهدا، امام حسین ع در روز عاشورا در بحبوحه جنگ، هنگامی که تیرها و نیزه های دشمن، یاران آن حضرت را به فیض شهادت نائل می کرد نماز جماعت را برپا نمود.
3- ارتباط با انسان ها(انفاق)
در این قسمت ابتدا این انسان معترف است که آنچه به دست اوست از خداست « وَ مِمَّا رَزَقْناهُم»؛ این ثروت مرهون نیروها و استعدادهایی است که خدا به انسان داده است و عطای اوست و از بخشیدن و انفاق آن ناراحت نمی شود.
4- ایمان به تمام پیامبران خدا:
متقین، احساس خاص در وجود آنها زنده می شود که: انسان ها همه از یک پدر و مادرند، با هم تفاوتی ندارند، دینی که برای آنها فرستاده شده، یکی است و پیامبرانی که برای ترویج و تبلیغ دین آمده اند، همه یک هدف را تعقیب می کرده اند و اعتراف می کنند که خداوند در تمام دوران ها به انسان ها لطف داشته و هادی و راهنمایی برای آنها فرستاده است، و این هادیان و راهنمایان، همه محترم و مورد تعظیم هستند.
5- ایمان به رستاخیز:
این صفتی است که بین این جهان و آن جهان رتباط ایجاد می کند، ایمان دارد که این انسان مهمل و عبث و بی هدف آفریده نشده، آفریدن او برای هدف و نقشه ای بوده است.
ایمان به رستاخیز اثر عمیقی در تربیت انسان و کنترل او در برابر گناه دارد و از این جاست که باید گفت: گناهان ما با ایمان به خدا و آخرت نسبت معکوسی دارند؛ یعنی هر قدر گناه زیادتر باشد دلیل بر ضعف ایمان است و به هر نسبت که ایمان زیادتر باشد، گناه کمتر می کنیم.


پیام هـــــــــــــــــــــــــــا:
1-  راهنما بايد در روش دعوت و محتواى برنامه خود، قاطع و استوار باشد. جمله ‏ى «لا رَيْبَ فِيهِ» نشانگر استوارى و استحكام قرآن است.
2- قرآن، متقین را که دلی صاف و بی آلایش دارند، هدایت می کند، از هدایت قرآن فاسقان و ظالمان و کافران بهره مند نمی شوند.
3-  ايمان، از عمل جدا نيست. در آیه ی شریفه در كنار ايمان به غيب، وظايف و تكاليف عملى مؤمن را نیز بازگو می کند که این همه لازمه ی تقوی است. «يُؤْمِنُونَ» «يُقِيمُونَ» «يُنْفِقُونَ».
4- از هر چه خدا عطا کرده انفاق کنیم (علم، آبرو، ثروت، هنر و...) «مِمَّا رَزَقْناهُمْ»
5-  انفاق بايد از مال حلال باشد، چون خداوند رزق هر كس را از حلال مقدّر مى‏كند. «رَزَقْناهُمْ»
6- كلمه «مِنْ قَبْلِكَ» بدون ذكر «مِنْ بَعْدِكَ» نشانه‏ى خاتميّت پيامبر اسلام و قرآن است.
7- امت اسلامی وارث تمام کتب آسمانی است.
8- هدایت از طرف خداست. «هُدًى مِّن رَّبِّهِمْ»
9- فلاح، آخرین مرحله ی رشد است، هدف از آفرینش هستی عبادت است و هدف از عبادت، تقوی است و نهایت تقوی فلاح و رستگاری است.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
نویسنده و روزنامه نگار: علی اصغر صرفه جو

تماس سریع

تصاویر

93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15