پیامبراسلام(ص):محبوبترين كارها در پيش خدا كاريست كه دوام آن بيشتر است،اگر چه اندك باشد.(نهج الفصاحه ص 167 ، ح 73)

دفتر آیت الله احدی

دفتر آیت الله احدی

دفتر آیت الله احدی | مرکز تحقیقاتی آموزشی جوادالائمه علیه السلام

امروز: جمعه, 29 دی 1396

منظور از لقاء الله

پرسش: منظور از «لقاء الله» چيست؟
پاسخ: در آيات متعددي از قرآن مجيد اشاره به قيامت و رستاخيز مي کند تعبير به «لقاء الله» يا «لقاء ربّ» است.
اين تعبير بسيار پرمعني و عميق است، هر چند جمعي از مفسّران، بسيار ساده از کنار آن گذشته اند.
گاه گفته اند منظور از «لقاء الله» ملاقات فرشتگان خدا در قيامت است.
گاه گفته اند منظور ملاقات حساب و جزاء و ثواب او است.
و گاه گفته اند معني ملاقات حکم و فرمان اوست.
و به اين ترتيب هر کدام کلمه اي را در تقدير گرفته اند، بدون شک منظور ملاقات حسي پروردگار نيست، چرا که ملاقات حسي تنها در مورد اجسام است که داراي مکان و زمان و رنگ و کيفيات ديگرند، به طوري که مي توان آنها را با چشم ظاهر ديد.


بلکه منظور يک شهود باطني و ديدار و ملاقات روحاني و معنوي با خداست، زيرا در قيامت حجاب ها کنار مي رود، و آثار خداوند چنان در عرصه ي محشر و تمام صحنه ها و مواقف قيامت ظاهر و آشکار مي گردد که همه کس حتي کافران خدا را با چشم دل مي بينند، و او را ديدار مي کنند.(هر چند اين ديدارها متفاوت است.)
علامه طباطبايي در تفسير الميزان چنين کي گويد: «بندگان خدا در شرايطي مي گيرند که حجابي ميان آنها و پروردگارشان نيست، زيرا طبيعت روز قيامت ظهور و بروز حقايق است. همانگونه در آيه ي 25 سوره ي مبارکه ي نور، آمده: «...وَيَعْلَمُونَ أَنَّ اللَّهَ هُوَ الْحَقُّ الْمُبِينُ» (در آن روز مي دانند که خداوند حق آشکار است.)  »[1] تفسير الميزان، ج 15، ص 103- ج10، ص69.


جالب اين است که در حديث مشروحي مي خوانيم مردي خدمت امام اميرمؤمنان علي (عليه السّلام) آمد و عرض کرد من درباره ي قرآن مجيد به شک افتاده ام!
امام فرمود: چرا؟!
عرض کرد: در آيات بسياري مي بينيم که قرآن سخن از ملاقات پروردگار در قيامت مي گويد، و از سوي ديگر مي فرمايد : «لاَّ تُدْرِكُهُ الأَبْصَارُ وَهُوَ يُدْرِكُ الأَبْصَارَ... »[2]سوره ي انعام ، آيه ي 103.«چشم ها او را درک نمي کند، و او چشم ها را درک مي کند...»
اين آيات چگونه با هم سازگار است؟
امام (عليه السّلام) فرمود: «لقاء به معني مشاهده با چشم نيست، بلکه لقاء همان رستاخيز و برانگيخته شدن مردگان است، پس معني تمام آنچه در قرآن تعبير به لقاء الله شده است درک کن که همه به معني بعث است .»[3] توحيد صدوق، ص267.
در حقيقت علي (عليه السّلام) مسئله ي لقاء الله را به چيزي تفسير مي کند که شهود پروردگار از لوازم آن است، آري روز رستاخيز روز برطرف شدن حجاب ها و برطرف شدن  پرده ها، و ظهور آيات حق و تجلّي خداوند بر قلوب است، و از اين تعبير امام (عليه السّلام) هر کس به فراخور حال خود مطلب را در سطوح مختلف درک مي کند، و همان گونه که گفتيم شهود باطني اولياء الله در قيامت با افراد عادي بسيار متفاوت و مختلف است .[4].تفسير پيام قرآن، آيت الله مکارم شيرازي، ج5، ص44.

فخر رازي مي گويد: «انسان در اين دنيا به خاطر غرق شدن در امور مادي و تلاش براي معاش غالباً از خدا غافل مي شود، ولي در قيامت که همه ي اين شواغل فکري برطرف مي گردد، انسان با تمام وجودش متوجه پروردگار عالم مي شود و اين است معني لقاء الله .»[5]تفسير کبير، فخر رازي، ذيل آيه ي مورد بحث.
اين حالت ممکن است بر اثر پاکي و تقوا و عبادت و تهذيب نفس در اين دنيا براي گروهي پيدا شود، چنان که يکي از دوستان دانشمند علي (عليه السّلام) به نام «دعلب يماني» از امام (عليه السّلام) پرسيد: «هل رأيت ربک؟»، «آيا خداي خود را ديده اي؟»
امام (عليه السّلام) فرمود: «أفأعبد مالا أري؟»، «آيا خدايي را که نمي بينم پرستش کنم؟»
و هنگامي که او توضيح بيشتر خواست، امام اضافه کرد: «لاتدرکه العيون بمشاهدة العيان ولکن تدرکه القلوب بحقائق الايمان»، «چشم ها، ظاهر هرگز او را مشاهده نکنند، بلکه قلب ها بوسيله ي نور ايمان او را درک مي نمايند. »[6] نهج البلاغه، کلام 179.
ولي اين حالت شهود باطني در قيامت براي همگان پيدا مي شود، چرا که آثار عظمت و قدرت خدا در آنجا آشکار است که هر کور دلي هم ايمان قطعي پيدا مي کند .[7]يکصد و هشتاد پرسش و پاسخ، آيت الله مکارم شيرازي، ص63-65.

 

تماس سریع

تصاویر

93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15