پیامبراسلام(ص):از نفرين مظلوم بپرهيز زيرا وي به دعا حق خويش رااز خداميخواهد و خدا حق را از حق دار دريغ نمي دارد.نهج الفصاحه ص 161،ح 35)

دفتر آیت الله احدی

دفتر آیت الله احدی

دفتر آیت الله احدی | مرکز تحقیقاتی آموزشی جوادالائمه علیه السلام

امروز: سه شنبه, 30 مرداد 1397

مقصود از شيطان در قرآن

پرسش: «مقصود از شيطان در قرآن چيست؟»
پاسخ: کلمه ي «شيطان» از ماده ي «شطن» گرفته شده، و «شاطن» به معني «خبيث و پست» آمده است و شيطان به موجود سرکش و متمرّد اطلاق مي شود، اعم از انسان و يا جن و يا جنبندگان ديگر، و به معني روح شرير و به دور از حق، آمده است، که در حقيق همه اينها به يک قدر مشترک بازگشت مي کنند.
بايد دانست که «شيطان» اسم عام «اسم جنس» است، در حالي که «ابليس» اسم خاص(علم) مي باشد، و به عبارت ديگر «شيطان» به هر موجودي موذي و منحرف کننده و طاغي و سرکش، خواه انساني يا غير انساني مي گويند، و ابليس نام آن شيطان است که آدم را فريب داد و اکنون هم با لشکر و جنود خود در کمين آدميان است.
از موارد استعمال اين کلمه در قرآن نيز برمي آيد که شيطان به موجودي موذي و مضر گفته مي شود، موجودي که از راه راست برکنار بوده و در صدد آزار ديگران است، موجودي که سعي مي کند ايجاد دو دستگي نمايد، و اختلاف و فساد به راه اندازد . چنان که مي خوانيم:
«إِنَّمَا يُرِيدُ الشَّيْطَانُ أَن يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاء ... »(مائده 91)
«شيطان مي خواهد بين شما دشمني و بغض و کينه ايجاد کند...»


با توجه به اينکه کلمه ي «يريد» فعل مضارع است و دلالت بر استمرار دارد حاکي از اين معني است که اين اراده ي هميشگي است.
و از طرفي مي بينيم که در قرآن نيز شيطان به موجود خاصي اطلاق نشده، بلکه حتي به انسان هاي شرور و مفسد نيز اطلاق گرديده است. آنجا که مي خوانيم:
«وَ كَذَلِكَ جَعَلْنَا لِكُلِّ نَبِيٍّ عَدُوًّا شَيَاطِينَ الإِنسِ وَالْجِنِّ ... »(انعام 112)
«بدين گونه ما براي هر پيامبري دشمني از شيطان هاي انساني و يا جن قرار داديم...»

و اينکه به ابليس هم شيطان اطلاق شده بخاطر فساد و شرارتي است که در او وجود دارد.
علاوه بر اينها گاهي کلمه ي شيطان بر «ميکروبها» نيز اطلاق شده:
به عنوان نمونه امير مؤمنان (عليه السّلام) مي فرمايد:
«لاَ تَشْرَبُوا الْمَاءَ مِنْ ثُلْمَةِ الاِْنَاءِ وَلاَ مِنْ عُرْوَتِهِ، فَإِنَّ الشَّيْطَانَ يَقْعُدَ عَلَى الْعُرْوَةِ وَالثُّلْمَةِ »
«از قسمت شکسته و طرف دستگيره ي ظروف، آب نخوريد، زيرا شيطان بر روي دستگيره وقسمت شکسته شده ي ظرف مي نشيند.»
از قول پيامبر (صلي الله عليه و آله و سلّم) مي خوانيم: «موهاي شارب (سبيل) خويش را بلند مگذاريد، زيرا شيطان آن را محيط أمن براي زندگي خويش قرار مي دهد، و در آنجا پنهان مي گردد .»
به اين ترتيب روشن شد که يکي از معني شيطان ميکروب هاي زيان بخش و مضر است.
ولي بديهي است منظور اين نيست که : شيطان در همه جا به اين معني باشد، بلکه منظور اين است که : شيطان معاني مختلفي دارد، که يکي از مصداق هاي روشن آن «ابليس» و لشکريان و اعوان او است: و مصداق ديگر آن انسان هاي مفسد و منحرف کننده، و احياناً در پاره اي از موارد به معني ميکروب هاي موذي آمده است .(تفسير نمونه، آيت الله مکارم شيرازي، ج1، ص191.)

تماس سریع

تصاویر

93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15