پیامبراسلام(ص):از نفرين مظلوم بپرهيز زيرا وي به دعا حق خويش رااز خداميخواهد و خدا حق را از حق دار دريغ نمي دارد.نهج الفصاحه ص 161،ح 35)

دفتر آیت الله احدی

دفتر آیت الله احدی

دفتر آیت الله احدی | مرکز تحقیقاتی آموزشی جوادالائمه علیه السلام

امروز: سه شنبه, 30 مرداد 1397

عید نوروز زیبائی‌ها و شادی‌های آن از منظر اسلام

عید نوروز زیبائی‌ها و شادی‌های آن از منظر اسلام   

مقدمه

نوروز ایرانیان که در آغاز فصل بهار جشن گرفته می‌شود ، پیام‌آور نو شدن سال و آمدن گرما و مرگ زمستان و رویش دوباره طبیعت و زمان خروج انسان از عالم خمودگی و پیوستن به طبیعت و شروع به حیات اجتماعی دوباره در جامعه است.

 

نوروز، سمبل تحول و تغییر و دگرگونی است. علاوه بر این که طبیعت بی‌جان جانی تازه می‌گیرد، ایرانیان نیز با خانه تکانی و پوشیدن لباس نو و .... سعی می‌کنند به استقبال این تحول بروند. بدون شک این تحول به سمت نیکویی و بهتر شدن است.

 این همه نیکویی و نیک‌پسندی آنگاه به بالاترین ارزش رسید که فرهنگ غنی ایران با معارف سعادت آفرین اسلام عجین شد و چشم‌های حقیقت بین را از تماشای مظاهر تحول طبیعت به انقلاب باطن رهنمون ساخت.

در این‌جا نخست به مسئله عید نوروز به نگاه نظرات پاره‌ای از اندیشمندان و دین باوران و رهاورد آن در فرهنگ اسلام به نظاره می‌نشینیم ؛ بدان امید که نوروز ما سرآغازی یرای تحول همگان گردد.

ای که دستت می‌رسد کاری بکن  ================== پیش ازآن کز تو نیاید هیچ کار(سعدی)

مفهوم عید نوروز ، در نگاه اندیشمندان

« عید» به معنای عود و بازگشت است ، همان گونه که عیسی بن مریم(ع) به خدای خود گفت:

« اللَّهُمَّ رَبَّنَا أَنْزِلْ عَلَیْنَا مَائِدَةً مِنَ السَّمَاءِ تَکُونُ لَنَا عِیدًا لأوَّلِنَا وَآخِرِنَا »پروردگارا، ای آفریدگار، فرو بست بر ما غذایی آسمانی تا عیدی برای اول و آخر ما باشد.1(سوره مائده آیه 114)

دیدگاه اول:

نخستین دیدگاه پاره‌ای از اندیشمندان و دین‌باوران است که عید نوروز را عید خرافه‌پرستان و بت‌پرستان دانسته که به ما ارث رسیده است و برای گم کردن عید‌های الهی مانند غدیر، قربان، فطر و جمعه است از این رو آتش‌پرستان و زرتشتیان در ایران باستان بدان اهمیت فراوانی داده‌اند و با مراسمی چون چهارشنبه سوری، نحسی سیزده و مراسم سیزده‌بدر ، شیوه‌ای ناشایست به جای گذاشته‌اند.

دلیل سخن اینان رفتار امام هفتم(ع) است که از نشستن و جلوس در عید نوروز و حضور در مراسم این روز خودداری ورزید.(2) وسائل الشیعه، شیخ حر عاملی، ج8،ص173

دیدگاه دوم:

در نظر دیدگاه دوم ان است که عید نوروز را عیدی ارزش‌مند از نیاکان ما در ایران زمین می‌دانند که عظمتی روز افزون دارد. با آن طبیعت سبز، امید رویش به دنبال خود آورده و دید و بازدیدها غبار کدورت‌ها را زدوده ف صمیمیت و مهربانی به ارمغان می‌آورد و با ضیافت‌ها لباس‌های نو، مسافرت‌ها و جوش و خروش در زندگی، افزون بر مراسم ملی ، نوعی احیاگری ارزش‌های مذهبی نیز فراهم می‌شود.

دیدگاه سوم:

در نظر پیروان سومین دیدگاه بر آن باورند که ما اصول خدشه‌ناپذیری در فرهنگ خود داریم که برتری و ارزش انها در قالب الفاظ، سنّت‌ها و یا آداب و رسوم ملی میهنی نمی‌گنجد ، از آموزه‌های وحیانی سرچشمه گرفته و با توجه به ویژگی‌های انسان‌شناختی، روان‌شناسی و جامعه‌شناسی ، گستره‌ای از معرفت و بینش نصیب انسان می‌سازد همانند مبانی چشمگیری چون:

1ـ دست‌یابی به کمال و تکامل و رسیدن به مقام والای خلیفه‌اللهی به عنوان هدف نخست آفرینش.

2ـ احترام آداب و رسوم و سنّت ملی و عادات قبیله‌ای به هنگام عدم اصطکاک هر یک با اصول بنیادین دینی.

اینان بر این باورند که زمان و مکان در ذات خود، بدون حادثه و یا حماسه‌ای هیچ ارزشی ندارند بلکه قداست یا نحوست ایّام به خاطر حضور ارزشی از ارزش‌های الهی و یا نبود صفتی از صفات آسمانی است.

حضور هاله‌ای از عظمت زرین و جاودان اطراف برخی مناسبت‌ها ، بدان خاطر است که هر یک چونان بیرقی همیشه برافراشته و نشانی نمایان ، مسیر سعادت ، نیکبختی و هدایت را به انسان‌ها می‌آموزد، از این رو آداب خاصی نیز برای هر یک وجود دارد، همانند روز ولایت و رهبری(عید غدیر) روز ذبح حیوان هوای نفس(عید قربان) روز شادی و موفقیت در اردوگاه رمضان(عید فطر) و...

حال اگر چنین ویژگی برای عید نوروز نیز وجود داشته باشد، بی‌شک عظمتی فراملی یافته، شعاع عرشی آن افزون‌تر از ابعاد محدود خاکی زمین می‌گردد.(3) پرسش‌ها و پاسخ‌های جوانان ، احمد لقمانی،ص310

  چنان که امام علی (ع) به خاطر کار پسندیده یکی از اصحاب در روز عید نوروز به او فرمود: « هرروز ما را نوروز سازید» (4) وسائل الشیعه،ج12، ص214

و در سخنی دیگر درباره نوروز فرمود: « نَیروُز نَأکُل یَومٍ»هر روز برای ما، نوروز است.(5) من لایحضره‌الفقیه،شیخ صدوق،ج3،ص300

پس عید نوروز ، روزی خجسته و فرخنده است اما برای چه کسانی؟ و چگونه؟ اگر جلوه بندگی یا بدو یا روز پیمان خداوند با بندگان در دوری از نافرمانی شود و یا به گفته پیشوای ششم شیعیان (ع) گشایش سختی‌ها و اندوه شیعیان و اهل‌بیت(ع) در آن رخ دهد ، در این صورت نه تنها « عید باستانی» بلکه «عید آسمانی» خواهد بود که روزی نو ، باشکوه و سرنوشت‌ساز خواهد بود. آنچه معیار اصیل در این میان است؛ بینش، گرایش و کنش و واکنش است.

سيماي نوروز در آيينه ي معارف اسلامي

سیمای نوروز در گنجینه معارف اهل بیت(ع) و متون روایی ما از منزلت و جایگاه خاصی برخوردار است؛ به گونه‌ای که ایشان بر پاسداشت این روز سخن رانده و از مناسبت‌های مهم آن یاد کرده‌اند، آنچه که با درنگ در روایات بدست می‌آید ان است که « نوروز» سمبل تحول و تغییرات است؛ البته تحول به سمت نیکویی و بهتر شدن؛ از این رو بزرگداشت چنین روزی آنچنان که ایرانیان مسلمان انجام می‌دهند، با اهمیت خواهد بود.لذا شب عید، صبح عید، ظهر و روز عید داراي اعمال خاصي است. گو اينكه لحظات روز عيد با غیر آن هیچ تفاوت ظاهری ندارند اما در سخنان پیشوایان معصوم(ع) پاره‌ای اعمال دارای ارزشی برابر با «بیست حج» دانسته شده در حالی که همین عمل در « روز عید همسان با یکصد حج» معرفی شده است.

رسول اکرم (ص) می‌فرمود:

«خداوند از هر چه که آفرید تعدادی را برای خود برگزید، از میان شب‌ها، شب‌های جمعه، شب نیمه شعبان، شب قدر و شب‌های عید فطر و قربان و از میان روزها، روزهای جمعه و عید را انتخاب کرد.»(6)بحارالانوار،ج91،ص126

برخی روایات عظمتی افزون برای عید نوروز دانسته‌اند؛ زیرا  عید غدیر خم را برابر با اول فروردین سال دهم هجری شمسی قلمداد کرده‌اند، از این رو رنگ و عطری الهی و ولایی به نوروز بخشیده‌اند.

روايت ديگر از معلي بن خنيس، از امام صادق(ع) ذكر مي‌كنيم. معلي مي‌گويد: در صبحگاه روز نوروز به حضور امام صادق(ع) مشرف شدم. حضرت از من پرسيد: معلي! آيا از امروز چيزي مي‌داني؟ گفتم: خير! ليكن عجم‌ها (ايرانيان) امروز را بزرگ مي‌دارند و به همديگر تبريك مي‌گويند. امام فرمود: همانا گراميداشت امروز به سبب وقايعي است كه براي تو بازگو مي‌كنم.

من از اين سخن امام خرسند شدم و اشتياق خود را براي شنيدن كلام امام ابراز داشتم و از ايشان خواستار بيان آن شدم. حضرت در سيماي نوروز به نمونه‌هايي از حوادث انجام شده اشاره فرمودند، از جمله موارد ذيل را بيان داشتند:

1. پيمان ستاندن خداوند

خداوند از بندگان خود پيمان ستاند كه تنها او را پرستش كنند و چيزي را شريك وي قرار ندهند و پيرو رسول او، حجج الهي و اوليائش باشند.

2. آغاز تابش خورشيد

نخستين بار خورشيد در آن طلوع كرد.

3. استقرار كشتي نوح(ع)

كشتي نوح بر كوه جودي قرار يافت.

4. بت شكني ابراهيم

حضرت ابراهيم خليل بت‌هاي قومش را در هم كوبيد.

5. نزول جبرائيل

جبرائيل بر پيامبر خاتم فرود آمد.

6. پاكسازي بت‌هاي قريش

رسول خدا (ص)، علي (ع) را بر روي شانه‌اش قرار داد، تا او بت‌هاي قريش را از روي خانه خدا به زيرافكند.

7. بيعت با امير المؤمنين(ع)

پيامبر (ص)، براي امير المؤمنين(ع) در غدير خم عهد و پيمان ستاند، و در آن روز بر ولايت علي اقرار كردند، خوشا بر آنان كه بر ولايت او استوار ماندند و بدا به حال آن كساني كه آن پيمان را شكستند.

8.ظهور مهدي(ع)

نوروز، روزي است كه در آن قائم آل محمد (ع) ظهور مي‌كند و خداوند او را بر دجال پيروز مي‌گرداند، هيچ نوروزي نيست جز آن‌كه ما در آن فرج او را انتظار مي‌كشيم. نوروز از ايام ما مي‌باشد، ايرانيان آن را بزرگ داشتند و شما عرب‌ها آن را تباه ساخته، كوچك شمرديد. (7)) بحار الانوار، ج56، ص.119(

 

آداب عید نوروز:

1ـ غسل، پوشیدن لباس تمیز و زدن عطر

امام صادق(ع) می‌فرماید:

 « هنگامی که نوروز آمد، غسل کن و نظیف‌ترین لباس‌های خود را بپوش و با خوشبوترین عطرها خود را معطر ساز.(8) وسائل الشیعه، ج14،ص459

2ـ روزه‌داري، برپايي نماز و ياد خدا با تكبير و تهليل.

امام صادق(ع) فرموده‌اند: « چه خوب است که در این روزها، روزه‌دار باشی.(9) بحارالانوار،ج91،ص126

دستور چهار رکعت نماز، سجده شکر و دعای مخصوص این روز در روایتی ارجمند از معصوم(ع) نقل شده است.

استغفار و توبه، یاد خدا با تکبیر و تهلیل(لا اله الا اللّه) از دیگر آداب روز عید است که معصوم بدان سفارش فرموده است. همانگونه که رسول خدا(ص) فرمودند:

«زَیّنِوا اعیادکم بالتکبیر» عید‌های خود را با آهنگ زیبای تکبیر بیارایید.»(10) گاهنامه تطبیقی سه هزار ساله، احمد بیرشک،ص60

3ـ آراستگي ظاهري، پيراستگي باطني.

امام سجاد فرمودند:

همه شما باید در روز عید زینت نموده و غسل کنید و آرایش نمایید و از دعاهای وارد شده در آن بقدر توان فرصت بخوانید... و مبادا کاری کنید که چهره ظاهر شما زیبا و عمل و رفتار شما پست و زشت باشد.(11)چهل حدیث عید، محمود لطیفی، ص40

امام باقر(ع) فرمودند: لباسهایی را که بدانها خود را زینت می‌کنید در روزهای جمعه و عید برای نماز بپوشید.(12) تفسیر الکبیر فخر رازی، ج25،ص101

4ـ دادن هديه و برپايي جشن و شادماني

يكي از ياران امام صادق(ع) از حضرت درباره مرد ثروتمندي پرسش نمود كه در روز مهرگان يا عيد نوروز مردم به وي هديه مي‌دهند اما در عوض احسان نمي‌كند.

امام (ع) فرمود: آيا اهل نماز هستند؟

گفتم: آري.

 حضرت فرمود: هديه آن‌ها را بايد بپذيرد و او نيز در مقابل براي آن‌ها هديه‌اي بفرستند.(13) تفسیر جامع البیان،ج2،ص157، تفسیر المیزان،ج20،ص144

5ـ ديد و بازديد

حضور در شادی‌ها و مشکلات مسلمانان از دیگر آداب عید نوروز، دیدار برادران و خواهران مسلمان و آگاهی از شادی‌ها و اندوه‌های دیگران است. همانگونه که معصوم(ع) فرمود:

« هو یوم الفیروز و کان یوم علیه لهم یجتمع الیه الناس...»(14) میزان الحکمه، محمد ری‌شهری، ج7،ص133

حضرت رسول(ص) با اشاره به مراسم عید فرموده‌اند:

دختران و زنان پرده‌نشین خود را بگویید تا روزهای عید در جمع مسلمین و خطبه و دعای عید حاضر شوند.(15) مستدرک الوسائل، محدث نوری، ص667

رهاورد نوروز

در نخستین دعای هنگام تحویل سال، از خداوند دگرگونی حال و نیکو شدن طلب می‌شود:

«یا مُقَلِّبَ القُلُوبِ وَالاَبصارِ، یا مُدَبِّرَالّیلِ وَالنَّهارِ، یا مُحَوِّلَ الحَولِ وَالاَحوالِ، حَوِّل حالَنا إلی أحسَنِ الحالِ»

«ای برگرداننده دل‌ها و دیده‌ها، ای تدبیر کننده شب و روزو ای گرداننده حول و احوال، حال ما را به نیکوترین حال بگردان.»(16)مفاتیح الجنان،شیخ عباس قمی

با درنگ در این دعا بزرگترین رهاورد نوروز را در امور ذیل می‌توان خلاصه کرد:

1ـ تلاش برای تغییر

 یکسان ماندن و تن ندادن به تغییر به شدت نفی شده است؛ آن‌گونه که پیامبر(ص) می‌فر ماید:

« مَن استَوی یَوماه فَهُوَ مَغبُونٌ»

هرکس دو روزش یکسان باشد، او مغبون و. ضرر کرده است.(17 )ارشادالقلوب دیلمی، ج1،ص88

2ـ انتخاب راه بهتر:

پس از تن دادن به تغییر، مهم گزینش راه بهتر و نیکو شدن است و لذا آنانی که فردایشان از روز قبل بدتر است، مورد شماتت خواهند بود، لذا رسول اکرم(ص) می‌فرماید:

« هر کس فردایش بدتر از امروزش باشد لعنت شده است.»(18)مجموعه ورام،ج2،ص30

3ـ  تبدیل بدی‌ها و خوبی‌ها

زیباترین و کامل‌ترین نوع تغییر، تبدیل بدی‌ها به خوبی‌ها و جبران خطاهاست؛ شیوه‌ای که قرآن برای آدمی ترسیم ساخته است؛ آنکه « بعد از ستم کردنش توبه کند و به صلاح آید.» (19) سوره فرقان،آیه 71

این دگرگون شدن و گذر از بدی به خوبی و اصلاح خود در ادعیه ما نیز مشهور است.

« اللهم غیر سوء حالنا بحسن حالک؛ پروردگارا ! بدی‌های حال ما را به خوبی صفات خود تغییر ده.»(20) مصباح کفعمی،ص618

خاتمه

آري! فرخنده باد نوروز بر آگاهان و بيداران كه در گستره شادي خود، ديگران را سهيم مي‌كنند و ياران در انتظار را با ريزش سخاوت خود لبخند شادماني مي‌بخشند كه اين روزها نيز مي‌گذرد و شادي‌ها و شيون‌ها پايان مي‌پذيرد و سرانجام كتيبه اعمال ما آيینه انسانيت و صحيفه سرنوشت ما شدند=============================================================================================================================================================================

- علل دین گریزی جوانان

پرسش

چرا جوانان روز به روز از دین و مذهب دورتر می‌شوند ، علل دین گریزی جوانان چیست؟

روزنامه‌نگار و نویسنده:

علی اصغر صرفه جو

پاسخ:

دین‌گریزی در جوامع شرقی به ویژه کشور ما ایران گر چه آمار پایینی در بر دارد ، در عین حال همواره دغدغه‌هایی را برای خانواده‌های متدین ، رهبران دینی و دین‌داران به وجود آمده و به عنوان تهدیدی برای جوانان محسوب می‌شود.

این پدیده همواره در جوامع بشری با آن دست به گریبان بوده‌اند. دین‌گریزی در قرن 21 بخش عظیمی از جهان را فرا گرفت و مکاتب فلسفی الحادی و ایدئولوژی‌های دین ستیز مانند(کمونیسم، سکولاریسم،لیبرالیسم و...)مولود همین پدیده شوم است. اما چرا انسانی که ذاتاً تشنه دین و مذهب است و سرشت فطرت او با دین پیوند دارد، به دین گریزی روی می‌آورد و چرا دین‌گریزی در جوانان روز به روز بیشتر...

به اعتقاد ما در دین مقدّس الهی هیچ عواملی باعث دین‌گریزی نمی‌باشد. اگر انسان‌ها به درک صحیح معارف الهی و دینی نائل آیند، هرگز از دین نمی‌گریزند.افزون بر این عقل و عشق که دو رکن اساسی حیات انسانی بوده و همه جاذبه‌ها و دافعه‌ها بر اساس آن دوزخ می‌دهد. هر دو در متن دین جای دارند و دین با هر دو گوهر باقی است. بنابراین علت دین‌گریزی را باید در خارج از قلمرو دین حق و آموزه‌های دینی جست و جو کرد.

بدون تردید عوامل متعددی در بروز دین‌گریزی در جامعه اسلامی نقش دارد که به دو دسته اساسی تقسیم می‌شوند:

الف = عوامل محیطی و بیرونی، مانند: ناهنجاری‌های اجتماعی ، اقتصادی، فرهنگی وسیاسی

ب = عوامل درونی(فردی) یا روان‌شناختی

اینک ما در این جا به دو عامل فوق را بررسی می‌نمائیم.

1ـ ضعف بینش جوان نسبت به دین:

معرفی درست دین یکی از راه‌های مهم برای جلوگیری از دین‌گریزی است. اگر دین باوران آموزه‌‌ها و باورهای دینی را بر مبنای اصول که همان قرآن و سنّت است ،نشان بدهند و شک و تردید را از جوانان بگیرند و دین را ناسازگار با علم نشان ندهند، قطعاً شاهد دین‌گریزی جوانان نخواهیم بود.

که این مهم بر عهده صداو سیما و مراکز دینی و دانشگاه و حوزه است که در تشکیل بنیان دینی جوانان نقش دارند.

2ـ عدم ارضای نیازها و مشکلات اقتصادی

غرایز در دوران جوانی ، به نقطه اوج می‌رسد و جوان در پی ارضای آنها است تأمین به موقع این نیاز‌ها، نقش مهمی در تعدیل رفتار و رشد و تکامل او دارد و عدم ارضای آنها نه تنها مانع رشدو کمال که سبب ناهنجاری‌های رفتاری زیادی می‌شود. کفر به عنوان یک نابهنجاری اعتقادی همان‌سان که می‌تواند معلول جهل و ضعف معرفتی باشد، معلول فقر نیز هست. از این رو معصومین فرمودند: یکی از پیامدهای احتمالی فقر ، کفر و دین‌گریزی است.

پیامبر (ص) در مورد اهمیت ازدواج می‌فرماید:« من تزوج فقط احرز نصف دینه؛ فلیتق اللّه فی النصف الباقی»؛( بحارالانوار،ج10،ص219)

« آنکه ازدواج کند ، نیمی از دین خود را حفظ کرده است ؛ پس در نیم دیگر پروای الهی پیشه سازد.»

بنابراین فراهم نبودن شرایط ازدواج سالم، زمینه ساز گناه و زایل شدن ایمان می‌شود و به تدریج تبدیل به گریز از دین می‌گردد.

(پرسش و پاسخ‌های برگزیده ، حمید رضا شاکرین،ج7،ص252)

3ـ گناه شمردن اشتباهات جوان

به دلیل حساس و لطیف بودن روحیۀ جوان ، نباید هر اشتباه او را گناه دانست. اگر این احساس در وجود ما باشد، باعث می‌شود که در ممقابل هر اشتباهی احساس گناه کند، لذا در او روحیۀ یأس و نومیدی به وجود می‌آید، رفتارهای خود را مخفی می‌کند، و نمی‌تواند به رفتارهای مناسب اجتماعی پاسخ مثبت دهد.

4ـ فقدان الگوهای مناسب

الگوهای جذاب، برای یادگیری و شکل‌دهی رفتار جوانان نقش اساسی دارد. در دوران جوانی،تأثیرپذیری از خانواده به شدت کاهش می‌یابد و گاهی بین خانواده و جوان تعارض و درگیری به وجود می آید. از این رو جوان برای ساختن نظام ارزشی و اعتقادی خود، می‌خواهد از چیزهایی غیر از خانواده و مربیان استفاده کند. از عوامل تأثیرگذار الگوها و دوستان هستند. در این شرایط اگر الگوهای مناسب و دسترس‌پذیر وجود نداشته باشد، جوان دچار سردرگمی شده و تعادل روانی او از مرز ارزشی خارج می‌شود.در اين صورت چه بسا به الگوهای مجازی پناه برده و یا تحت تأثیر دوستان کم‌تجربه قرار گیرد و یا به دام شیادانی بیفتد که در کمین جوانان سر در گم هستند و در نتیجه و شرایط و زمینه‌های گریز از دین برای او فراهم شود.(پرسش و پاسخ‌های برگزیده،حمیدرضا شاکرین و جمعی از محققان، ج7 ،ص251)

5ـ خرافه‌زدایی از دین

در دنیای مدرن امروز، روی‌آوردن به سمت خرافات و توجه به خواب و جادو و ... از نقاط ضعف جامعۀ بشری است. وظیفه مربیان دین و صداوسیما و مطبوعات ،در مرحله اول، خرافه زدایی و معرفی دین بر اساس مستندات عقلی و قطعی و پرهیز از توجه به خرافات در زندگی شخصی خود و دیگری باشد.

از جمله موانع جذب، دست کشیدن از کار به خاطر عطسه، دخیل بست به درخت برای برآورده شدن حاجت،رفتن سراغ افراد دعانویس، رمّال و فال‌گیر.

6ـ توّهم تضاد بین مذهب و تجدّد

عدم شناخت از اسلام و ناقص معرفی کردن آن به وسیله برخی از افراد، باعث شده تصور شود که اسلام با تجدّد و پیشرفت مخالف است و دین فقط برای زمان قدیم مناسب بوده ، ولی الان کهنه شده و باعث سلب اختیار و عدم پیشرفت می‌گردد.بنابراین،جوانان با این تصور غلط، پیش‌داوری نموده، مذهب را با تجدّد در تضاد می‌بیند. در حالی که اسلام و آموزه‌های آن، خلاف این گونه افکار است و از جمله می‌فرماید: اگر کسی دو روزش با هم مساوی باشد، ضرر کرده است.

7ـ غرق شدن در شهوات نفسانی

یکی دیگر از برنامه دین‌گریزی جوانان،روآوردن به شهوات و دنیاپرستی است. خواسته‌های نا به جای برخی افراد، ناهنجاری‌های عاطفی و روانی آنان و بی‌بندوباری و گرفتاری در انواع دام‌های شیطانی و... موجب شده است تا به سستی و فساد و سود جویی‌های نامشروع و ... روی آورد ه و  چهارچوب‌های دینی را مزاحم خود ببیند، چنان که در قرآن کریم درباره مهم‌ترین عامل روی گردانی انسان از توحید و معاد آمده است.که سبب غرق شدن در شهوات و گناه می‌شود. بلکه او می‌خواهد آزاد باشد. (جاثیه،23)

8ـ غفلت و جهل

غفلت و جهل نیز از موانع دین‌داری است. غفلت در معنی وسیع خود هرگونه بی‌خبری از شرایط زمانی و مکانی و واقعیت‌های فعلی و آینده و گذشته خویش و از اعمال خود، لذا غفلت و جهل از واقعیت‌ها خطری بزرگ برای سعادت و خوشبختی انسان‌هاست.

لذا قرآن کریم غفلت و جهل را سرچشمه اصل بدبختی‌های انسان می‌داند.

قرآن کریم می‌فرماید:« إِنَّ الَّذِینَ لا یَرْجُونَ لِقَاءَنَا وَرَضُوا بِالْحَیَاةِ الدُّنْیَا وَاطْمَأَنُّوا بِهَا وَالَّذِینَ هُمْ عَنْ آیَاتِنَا غَافِلُونَ»کسانی که امیدبه دیدار ما ندارند و به زندگی دنیا دل خوش کردند و بدان اطمینان یافته‌اند ، و کسانی که از آیات ما غافلند.(یونس،7)

افرادی که درجامعه اسلامی وجود دارند که به دین و امور دینی ایراد می‌گیرند و مسائلی را به سبب ضعف دینی و یا عدم اعتقاد خویش عنوان می‌کنند که ناشی از جهالت و غفلت آنهاست. لذا اندیشه خود را حق پنداشته‌، حاضر نیست درباره آن تحقیق کند، از این رو با عقاید و اندیشه‌های دیگر به مخالفت برخاسته تا جایی که در دامن باطل می‌غلطد.

غفلت و جهل، انسان را از تفکر و اندیشه در امور مهم جامعه باز می‌دارد و عدم تفکر،عامل گریز از دین می‌شود.

9ـ تهاجم فرهنگی

توطئه‌های دشمنان و کافران و معاندین که در قالب تهاجم فرهنگی شکل می‌گیرد از عوامل دخیل در معنویت گریزی و دور ساختن جوانان از دین ، است. لذا از انواع راه‌ها و شیوه‌ها و به هر ترفندی دست می‌زند که به برخی از آنها اشاره می‌شود.

الف: تضعیف باورها و اعتقادات دینی

ب: فاصله قرار دادن جوانان مؤمن از پای‌بندی‌های متعصبانه به ایمان که هعمان چیزی است که یک تمدن را نگه می‌دارد.

ج: ارائه معیارهای فرهنگ غرب.

د: اشاعه فساد،ابتذال و بی‌بندوباری که همان طرحی که مستر همفر،جاسوس انگلیسی در ممالک اسلامی در سال( 1180م)در خاطرات خود راه‌های نابود سازی عوامل نیرومند مسلمانان را چنین بر می‌شمرد، ترویج شراب خوری، قمار، فساد، شهوترانی، ترغیب به زیر پا نهادن دستورات اسلام.

ه: استفاده ابزاری از گروه‌های مذهبی

لذا با توجه به موارد فوق باید جوانان با هوشیاری و آگاهی کامل و غنی شدن در مسائل معارف اسلامی فریب توطئه‌های رنگارنگ دشمنان اسلام نخورند.

10ـ عدم پاسخ‌گویی به نیازهای جوان

یکی از موارد ضروری، شناخت دردها و دغدغه‌های فکری نسل جوان است. باید دانست که این دردها همیشه نشانه بیماری نیست، بلکه نشانه بیداری نیز هست.

پس از شناسایی دردها باید به درمان انها پرداخت و در هنگام درمان باید برخورد مناسب و منطقی داشت ، زیرا عدم برخورد منطقی و درست نسل جوان را به انحرافات گوناگون از جمله انحرافات فکری می‌کشاند و ممکن است آنها را به دامن مکاتب و اندیشه‌های الحادی سوق دهد.

استاد شهید مطهری رمز انحرافات نسل جوان را در عدم پاسخ‌گویی به نیازهای او می‌داند و می‌فرماید: ریشه بیشتر انحرافات دینی و اخلاقی نسل جوان را در لابه لای افکار و عقاید انان باید جست. فکر این نسل از نظر مذهبی چنان که باید راهنمایی نشده است ، و از نظر فوق العاده نیازمند.(مسئله حجاب،مرتضی مطهری، ص13)

11ـ اجبار و اکراه

هدف از جذب جوانان، ایجاد اعتقاد قلبی در آنان است، تا از این طریق باورهای آنها به عمل تبدیل شده، ایمان در قلب‌شان مستقر گردد. به فرموده شهید مطهری:« ایمان و اعتقاد را با زور نمی‌شود ایجاد کرد.بله، می‌شود آنقدر کتک‌اش زد تا بگوید: فلانی را دوست دارم؛یعنی حرفش را به دروغ بگوید؛ امبا اگر تمام چوب‌های دنیا را به بدن او خرد کنند، آیا ممکن است که با چوب، دوستی ایجاد شود؟ چنین چیزی محال است و آن ، راه دیگری دارد؛ راه حکمت و موعظۀ حسنه است.(سره نبوی،ص225)

«وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِی هِیَ أَحْسَنُ» و با بهترین شیوه با آنان مجادله کن.(نحل،125)جلب و جذب دینی و اخلاقی زمانی تحقق می‌یابد که برنامه‌های تربیتی با اقبال قلبی جوان روبرو شود. اگر برنامه‌های مربیان نتواند چنین اقبالی را در جوانان به وجود آورد، در جذب آنان ناکام خواهید شد.

12ـ علائم صداقت و راستی

یکی دیگر از علل دین‌گریزی جوانان ، داشتن نیّت غیر الهی است. افرادی که صداقت ندارند، نمی‌توانند در آنها نفوذ کنند. بنابراین ، اگر می‌خواهید از نفوذ معنوی خوبی برخوردار باشید،باید احساس و عواطفی پاک و نجیب داشته باشید تا بدین ترتیب بتوانید راحت‌تر و زودتر در دل دیگران نفوذ کنید. هر چه بیش‌تر امواج خوب بفرستید، امواج مشابه بیش‌تری جذب خواهید کرد.

روان‌شناسان می‌گویند: اندیشه‌ها و اعمال همانند،یکدیگر را همان طور جذب می‌کنند و موجب تئلید و یا پرورش احترام، محبّت فاعتماد و عشق می‌گردند که افراد هماندنسبت به یکدیگر احساس می‌کنند، و بر عکس، افکار و اعمال مخالف، یکدیگر را طرد و ایجاد بد آمدن و بی‌اعتمادی و نفرت متقابل می‌کنند؛ چون عواطف و احساسات مُسری هستند؛ یعنی شادی،شادی، و غم ،غم می‌آورد.(روان‌شناسی نوجوانان، حین نجاتی،ص95)

بنابراین نیّت بد و عدم صداقت مانع مهمی در جذب افراد محسوب می‌شود.

================================================================================معادشناسي درقران

 روزنامه نگارونويسنده علي اصغرصرفه جو

تماس سریع

تصاویر

93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15