پیامبراسلام(ص):محبوبترين كارها در پيش خدا كاريست كه دوام آن بيشتر است،اگر چه اندك باشد.(نهج الفصاحه ص 167 ، ح 73)

دفتر آیت الله احدی

دفتر آیت الله احدی

دفتر آیت الله احدی | مرکز تحقیقاتی آموزشی جوادالائمه علیه السلام

امروز: جمعه, 29 دی 1396

عید فطر

عید فطر

مقدمه
در فرهنگ اسلامی اولین روز ماه شوال ، عید فطر و جشن بازگشت به فطرت معین شده است ، زیرا مسلمانان روزه دار در طول ماه رمضان با ارتباط های پی در پی با خداوند متعال و استغفار از گناهان به تصفیه روح و جان خویش همت گماشته و از تمام آلودگی های ظاهری و باطنی که بر خلاف فطرت آنهاست ، خود را پاک نموده و به فطرت واقعی خود بر می گردند .


مسلمانان در این روز در اثر یک ماه ضیافت و مهمانی خداوند به صفای باطن دست یافته و در حقیقت شخصیت واقعی خویش را باز یافته اند ، فطرت انسان در طول سال در اثر غبارهای جهل و نادانی و غفلت به انواع گناهان و معصیت ها مبتلا شده و از حقیقت خود دور می شود و در نتیجه دچار خود فراموشی و خدا فراموشی می گردد ، اما با فرا رسیدن ماه مبارک رمضان ، انسان مسلمان در پرتوی فضای معنوی آن ماه و تلاش های خویش به یک زندگی نوین دست می یابد که می توان آن را (بازگشت به خویشتن ) نامید .
عید چیست ؟
واژه عید ، در اصل از فعل عادَ(عَوَدَ) یَعوُدُ اشتقاق یافته است و معانی مختلفی برای آن ذکر کرده اند ، از جمله :"خوی گرفته"،«هر چه باز آید از اندوه و بیماری و غم و اندیشه و مانند آن »، « روز فراهم آمدن قوم»،« هر روز که در آن ، انجمن یا تذکار فضیلت مند یا حادثۀ بزرگی باشد » گویند از آن رو به این نام خوانده شده است که هر سال شادی نوینی باز آورد .  
ابن منظور در لسان العرب گفته است که برخی برآن هستند که اصل واژۀ عید از "عادة" است زیرا آنان (قوم) به جمع آمدن در آن روز ، عادت کرده اند .
ازهری گوید :عید در نزد عرب ، زمانی است که در آن شادی ها یا اندوه ها ، باز می گردد و تکرار می شود . ابن اعرابی آن را منحصر به شادی ها دانسته است .  
واژه "عید" در قرآن به کار رفته است : «اللَّهُمَّ رَبَّنا أَنْزِلْ عَلَيْنا مائِدَةً مِنَ السَّماءِ تَکُونُ لَنا عيداً لِأَوَّلِنا وَ آخِرِنا وَ آيَةً مِنْکَ»
تفسیر نمونه ذیل این آیه گفته شده است :عید در لغت از ماده عود به معنی بازگشت است ، و لذا به روزهایی که مشکلات قوم و جمعیتی بر طرف می شود و بازگشت به پیروزی ها و راحتی های نخستین می کند عید گفته می شود ، و در اعیاد اسلامی به مناسبت اینکه در پرتو اطاعت یک ماه مبارک رمضان و یا انجام فریضۀ بزرگ حج ، صفا و پاکی فطری نخستین به روح و جان باز می گردد، و آلودگی هایی که بر خلاف فطرت است ، از میان می رود، عید گفته شده است . و از آنجا که روز نزول مائده نیز ، روز بازگشت به پیروزی و پاکی و ایمان به خدا بوده است ، حضرت مسیح (ع) آن روز را عید نامیده است . همان طور که در روایات وارد شده ، نزول مائده در روز یکشنبه بوده و شاید یکی از علل احترام روز یکشنبه در نظر مسیحیان نیز همین بوده است.
روایتی از علی (ع) نقل شده «وکُلُّ یَومٍ لا یُعصی اللّهُ فیهِ فَهُوَ یَومُ عَیدٍ»هر روز که در آن معصیت خدا نشود ، روز عید است ، نیز اشاره به همین موضوع دارد ، زیرا روز ترک گناه ،روز پیروزی و پاکی و بازگشت به فطرت نخستین است .
در روایت اسلامی برای اعیاد بویژه اعیاد مذهبی از جمله عید فطر آداب و رسوم خاصّی مقدّر شده ، در حدیثی از معصوم (ع) آمده است .
«زَیَّنواأعیادَکُم بِالتَکبیرِ»عیدهای خودتان را با تکبیر زینت بخشید .
«زَیَّنوا العیدینِ بِالتَهلیل وَ التَکبیرِ وَ التَحمیدِوَالتَّقدیسِ» عید فطر و قربان را با گفتن ذکر لا إله إلّاَاللّه،اللّه اکبر ، الحمدلِلّه و  سُبحان اللّه، زینت بخشید.
اعیاد چهار گانه قرآن :
در قرآن به چهار عید نام برده برده شد:
اول: عید زمان حضرت عیسی (ع)
عیدی است که در زمان حضرت عیسی، پیروان او برگزار می کردند، در آن روز حضرت عیسی از خدای خویش مائده آسمانی خواست .« اللّهُمَّ رَبَّنا انزِل عَلَینا مائدةًمِنَ السَّماء تَکون لَنا عَیداَ لِاَوَّلَنا وَ آخرنا و آیۀٌ مِنک» پروردگارا ،بر ما سفره ای از طعام از آسمان نازل می فرماید تا این که برای امروز ما و انسانهایی که بعداً می آیند عید باشد و نشانه بزرگی و عظمت تو باشد .از آنجایی که روز نزول مائده نیز ، روز بازگشت به پیروزی و پاکی و ایمان به خدا بوده است ، نزول مائده در روز یکشنبه بوده و شاید یکی از علل احترام به روز یکشنبه در نظر مسیحیان نیز همین بوده است .
دوم : اعیاد کفار
قرآن روزی را به عنوان جشنهای کفار بیان نموده :« وَالّذینَ لا یَشهَدونَ الزُّورَ» یکی از ویژگیهای بندگان مخلص خداوند این است که شهادت زور نمی دهند. مراد از "زور" عید نصاری و کفار است ، بنابر این ، معنای آیه چنین می شود .: بندگان خالص خدا در محافل و مجالس جشن و سرور کفار شرکت نمی کنند با این بیان ، جدیت و مواظبت بیشتر روزه داران عزیز را در روز عید فطر از شرکت در محافل غنا و رقص و موسیقی های حرام می طلبد چون چنین برنامه هایی مربوط به اعیاد نصاری و کفار است ، منافات با شئون اسلام و مسلمین دارد .
سوم: عید فطر
عید فطر یکی از عید بزرگ اسلام است که درباره آن احادیث و روایات بیشماری وارد شده است . مسلمانان روزه دار که ماه رمضان را به روزه گذرانده و از خوردن و آشامیدن و بسیاری از کارهای مباح دیگر امتناع ورزیده اند . اکنون پس از گذشت ماه رمضان در نخستین روز ماه شوال اجر و پاداش خود را از خداوند می طلبد ، اجر وپاداشی که خود خداوند به آنان وعده داده است .روز اول ماه شوال را بدین سبب عید فطر خوانده اند که در این روز ، امر امساک و صوم از خوردن و آشامیدن برداشته شد و رخصت داده شد که مؤمنان در روز افطار کنند و روزه خود را بشکنند.
چهارم عید قربان :
در قرآن ، سوره کوثر آمده : «اَنّا اَعطَیناکَ الکُوثَر، فَصَلِّ لِرَبِّکَ وَانحَر»  مراد از "نحر" قربانی کردن و مراد از "صل" نماز عید است ؛چون هر دو بیانگر تسلیم عید در برابر مولای حقیقی خویش ، و ذلّت بنده می باشد . همان طوری که حضرت ابراهیم (ع) با بردن فرزندش اسماعیل به قربان گاه اطاعت بدون چون و چرا را به عرضه نمایش گذاشت . موحدین عالم نیز در عید قربان با اجرای قربانی و نماز عید قربان تعبد خودشان را به پیشگاه خداوند نشان دهند.
دو فلسفه بزرگی در برگزاری عید فطر نهفته است :
اول : تذکاری از قیامت :
احوال قیامت با احوال روز عید فطر از جهت گوناگون مطابقت دارد . که حضرت علی (ع) بطور کامل ترسیم نموده است . حضرت علی (ع) می فرماید : روز عید روزی است که نیکوکاران پاداش می گیرند ولی گناهکاران زیان می کنند ، و این روز بسیار به قیامت شباهت دارد، پس با بیرون رفتن شما از منزل به سوی نماز عید ، بیرون رفتن شما از قبر به سوی خدایتان یاد آورید . و وقتی در جایگاه نماز ایستادید به یاد آن روزی بیاورید که در محضر خداوند برای حسابرسی می ایستید ، به یاد آورید بازگشت خودتان را به منزل هایی که در پیش رو دارید آیا به بهشت می روید یا به جهنم . ای بندگان خدا! بدانید نزدیکترین چیزی برای مردان روزه دار و زنان روزه دار قرار داده شده، این است که در آخرین روز ماه رمضان فرشته ای از طرف خداوند فریاد می زند : به بندگان خدا بشارت بدهید ، گناهان گذشته شما را خداوند آمرزیده ، به فکرآینده و زندگی جدید خود باشید ، که چگونه می خواهید زندگی نوین را آغاز کنید و وقتی هلال ماه شوال نمایان شد فریاد فرشته برخاسته می شود: مؤمنین بیایید جوائزتان را دریافت کنید .  
دوم :روز مبارزه با طاغوت:
اجتماع با عظمت مردم در روز عید فطر دو هدف را تأمین می کند :
1 ـ وحدت و یکپارچگی مسلمین
چون در آن روز اگر مسلمانی با مسلمان دیگر در اثر برخی از سوء تفاهمات از یکدیگر دوری می کردند ، و نسبت به یکدیگر نقاهت درونی داشتند ، به خاطر آن روز بزرگ که روزه گرفتن جوائز از خدای متعال است از یکدیگر اغماض می نمایند، و سایرین در این روز واسطه صلح و آشتی میان دو نفر که از هم دیگر قهرند بشوند که ثواب بزرگی برای واسطه این کار در نظر گرفته شده ، طبیعی است که دشمن از این وحدت و یکپارچگی خشمگین می گردد. و شیطان نفس خوار و ذلیل می شود .
2 ـ مبارزه با طاغوت
حرکت دسته جمعی به سوی میعاد گاه عاشقان اگر با دستورات خاصی انجام پذیرد که اسلام بدان تاکید دارد ، یقیناً راهپیمایی ویژه یک نوع مبارزه با استکبار و معاندین اسلام خواهد بود .
پیش از نماز عید ،غسل نمایند، به صحرا بروند، و منبر را به صحرا نبرند،بلکه از گل در همان جا منبری درست کنند ، پابرهنه و با وقار و آرامش خاصی به سوی صحرا بروند ، پیش از آن که نماز عید را شروع کنند بعد از چهار تکبیرات چهارگانه را بگویند ، نماز مغرب شب عید ، و نماز عشاء و نماز صبح ، و بعد از نماز عید« الله اکبر ، الله اکبر ، لا اله الاالله، و الله اکبر الله اکبر و لله الحمد ، الله اکبر علی ما هدانا»
آری دشمن از تکبیر وحشت دارد ، پیامبر اسلام باشعار تکبیر که فریاد کوبنده ای است مشرکین عرب را نابود کرد ، و همچنین امام رضا (ع) در برابر مأمون با شعار تکبیر کاخ ستمگری و جنایتکارانه او را در هم کوبید و همچنین انقلاب شکوهمند ایران با شعار الله اکبر رژیم استبدادی و استعمار جهانی را از بین برد .
حل مشکلات اقتصادی و اجتماعی
دربارۀ ابعاد اقتصادی و اجتماعی عید فطر می توان به پرداخت زکات فطره با عنوان عاملی ارزش مند برای فقر زدائی ،توسعه اقتصادی و حل مشکلات اجتماعی در جامعه اسلامی اشاره نمود. افزون بر اینکه در کنار کمک به فقرا ، موارد مصرف دیگری نیز برای زکات فطره در اسلام منظور شده است که از جمله آنها احیای روحیه همیاری و تعاون ، رسیدگی به وضع بهداشتی ، درمانی و فرهنگی مسلمانان می باشد ، از زکات فطره می توان قرض بدهکاران حقیقی پرداخت . در ساختن مسجد، مدرسه ، پل ها ، راه ها، بیمارستانها و برطرف کردن سایر نیازهای مسلمانان نیز می توان از این بودجه مردمی استفاده کرد. هم چنین با این بودجه می توان باورهای دینی واعتقادات مسلمانان ضعیف الایمان را تقویت نمود و کسانی را که در معرض شبهات و وسوسه های دشمنان قرار دارند، یاری کرد.
مسلمانان با عمل به این موارد که با پرداخت زکات فطره انجام می شود ، در حقیقت به بخشی از دعا های ماه رمضان که در مدت یک ماه بعد از نماز زمزمه می کردند،در روز عید فطر جامۀ عمل می پوشانند.
گذشته از این ها پرداخت زکات فطره که با نیت عبادت و تقرب به خدای متعال انجام می شود ، نوعی بهره گیری از مادیات برای رسیدن به معنویات است .
رسیدن به وصال حق با گران باری و تعلقات بسیار سازگار نیست . خدای متعال می فرماید : «قَد اَفلَحَ مَن تَزَکّی وَ ذَکَرَاسمَ رَبَّه فَصَلّی»  همانا رستگار شد کسی که با پرداخت زکات خود را تزکیه نمود وآن که نام پروردگارش را یاد نمود و سپس نماز خواند.
یکی از مصادیق این آیۀ عید فطر و زکات فطر می باشد . در روایات آمده است که همواره رسول خدا (ص) روز عید فطر قبل از رفتن به مصلی ، فطره را تقسیم می کرد و این آیه را می خواند .
اعمال شب و روز عید فطر
برای اینکه در روز عید به ثواب و جزای اعمال ماه مبارک رمضان نائل آییم لازم است در شب عید اعمالی را انجام دهیم ، تا مورد لطف خداوند در روز عید قرار بگیریم . عبادت شب عید بس ارجمند و از اهمیت بسیاری برخوردار است . زیرا علاوه بر اینکه امام سجاد (ع) آن را هم سنگ شب قدر دانسته زمان پایان کار و شب مزد نیز می باشد .
اعمال شب عید فطر
1ـ غسل کردن به هنگام غروب
2ـ استهلال (دیدن ماه) و خواندن دعای وداع ماه رمضان (دعای چهل و پنجم صحیفۀ سجادیه )
3 ـ احیاء وشب زنده داری این شب را با به جا آوردن عبادت قلبی وبدنی
4 ـ زیارت امام حسین (ع) از مهم ترین اعمال این شب است .
5 ـ خواندن سوره انعام و کهف و یس .
6 ـ صد مرتبه«اَستَغفِرُاللّهَ رَبّی وَ اَتُوبُ اِلَیهِ»
7 ـ بیرون دادن و یا کنار گذاشتن زکات فطره
8 ـ پوشیدن لباس نیکو و استعمال عطر و بوی خوش و رفتن به صحرا برای اقامه نماز عید فطر .
9 ـ قبل از نماز عید ، افطار کند . بهتر است به خرما یا شیر و یا شیرینی باشد .
10 ـ مستحب است خوردن کمی از تربت سید الشهداء(ع)
11 ـ خواندن دعای ندبه
اعمال روز عید فطر
1 ـ غسل کردن به هنگام فجر.
2ـ بیرون کردن و پرداخت نمودن زکات فطره پیش از خواندن نماز عید و اگر کسی نماز عید نخواند، تا ظهر برای این کار وقت دارد . پرداخت زکات فطره از "واجبات مؤکده"است . زیرا علاوه بر داشتن منافع اجتماعی و اقتصادی سبب قبولی روزه وبیمه شدن جسم و جان در برابر پیش آمدهای ناگوار تا سال آینده خواهد شد.
3 ـ به قصد اطاعت خدا که روزه این روز را حرام نموده با یکی دو خرما افطار کند و خویش را برای رفتن به نماز عید و حضور در محضر خدا آماده سازد و به هنگام رفتن دعاهای ویژه را بخواند که در آنها از امام زمان (عج) و توسل و توجه به ایشان یاد شده است . به مضمون دعاها نیز بیندیشید که رفتن به نماز را رفتن به حضور خدا شمرده اند.
4ـ لباس نو پوشیدن
5 ـ عطر زدن و خود را خوشبو نمودن
6 ـ خواندن دعای ندبه
7 ـ خواندن دعای مخصوص
8 ـ صلۀ رحم و دید و بازدید ،بخصوص دیدار از خانواده معظم شهداء،پدرها و مادرها
«امتحان الهی»
روزنامه نگار و نویسنده : علی اصغر صرفه جو
آزمایش الهی
انسان ، شاهکار آفرینش و گل سرسبد آفریدگان خدا است که خداوند از روح خود در او دمیده است .
به همین دلیل ، شایستگی آن را یافت که مسجود فرشتگان گردد همان طور که هیچ مخلوقی بی هدف آفریده نشده ، انسان نیز بیهوده به این جهان پا نگذاشته است .
خداوند در آفرینش انسان اهدافی همچون رسیدن به مقام عبودیت ،تکامل انسانی و رحمت بی پایان الهی را درنظرگرفته است . با این حال، در این سیر تکاملی و حرکت او به سوی عبودیت ، موانعی وجود دارد که باید با آزمایش های گوناگون دست و پنجه نرم کند تا از آنها سرافراز بیرون آید و به مقامی برسد که شایسته آن است . آزمایش انسان گاهی به وسیله نعمت هاست و گاهی به وسیله مصیبت ها و مجاورت هاست چنان که درباره بنی اسرائیل می خوانیم : "وَبَلَوناهُم بِالحَسَناتِ وَ السَّیِّئاتِ" آنها را به وسیله نعمت ها و مصائب آزمودیم.
آزمایش الهی در واقع همان پرورش و تربیت است . این قانون کلی و سنّت دائمی پروردگار است .امیرالمؤمنین علی (ع) در بیان فلسفه امتحانات الهی می فرماید:«وان کان سبحانه اعلم بهم من انفسهم و لکن لتنظهرواالافعال بها یستحق الثواب والعقاب »
گر چه خداوند به روحیات بندگانش از خودشان آگاه تر است ولی آنها را امتحان می کند تا کارهای خوب و بد که معیار پاداش و کیفر است از آنها ظاهر گردد.
در واقع صفات درونی انسان به تنهایی نمی تواند معیاری برای ثواب و عقاب باشد ، مگر زمانی که در اعمال انسان خود نمایی کند .
خدا بندگان را می آزماید تا آنچه از درون دارند در عمل آشکار را از قوه به فعل برسانند و مستحق پاداش و کیفر او گردد در این نگرش الهی ، اگر آزمایش الهی نبوده ، این استعدادها شکوفا نمی شد .
در واقع امتحان خدا به کار باغبانی پر تجربه شبیه است که دانه های مستعد را در سرزمین های آماده می پاشد ، این دانه ها با استفاده از مواهب طبیعی شروع به نمو و رشد می کنند،تدریجاً با مشکلات می جنگند و با حوادث پیکار می نمایند در برابر طوفان های سخت و سرمای کشنده و گرمای سوزان ایستادگی به خرج می دهند تا شاخه گلی زیبا یا درختی تنومند و پرثمر بار آید که بتواند به زندگی و حیات خود در برابر حوادث سخت ادامه دهد .
 سربازان را برای اینکه از نظر جنگی نیرومند و قوی شوند به مانورها و جنگهای مصنوعی می برند و در برابر انواع مشکلات  تشنگی ، گرسنگی ، گرما ،و سرما ، حوادث دشوار ، موانع سخت قرار می دهند، تا ورزیده و آبدیده شوند .و این است رمز آزمایشهای الهی ، قرآن مجید می گوید :«وَلِيَبْتَلِيَ اللّهُ مَا فِي صُدُورِكُمْ وَلِيُمَحَّصَ مَا فِي قُلُوبِكُمْ وَاللّهُ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ»
او آنچه را شما در سینه دارید می آزماید تا دلهای شما کاملاً خالص گردد واو به همه اسرار درون شما آگاه است.
انواع آزمایش :
سنّت آزمایش الهی نسبت به بندگانش یکسان نیست ؛ خداوند بعضی را با سختی وتلخی ، گرسنگی و تهیدستی ، یا بیماری و ناراحتی می آزماید و برخی را با مال وثروت، قدرت وریاست ، یا نعمت و آسایش آزمایش می کند ، و عده ای دیگر را نیز با قرار دادن در محیط آلوده یا سالم امتحان می نماید .البته دلیل گوناگونی و تنوع در امتحان الهی روشن است . زیرا ممکن است افرادی تحمل سیری و آسایش را داشته باشند و عده دیگر این تحمل را نداشته باشند ؛ ممکن است افراد تحمل ناز و نعمت را داشته باشند،ولی در مقابل گرسنگی وفقر ، در مقام امتحان تحمل خود را از دست بدهند ؛ یا اینکه افرادی تا وقتی دارای مقام و پستی نشده اند ،متواضع و خوش برخورد باشند و ذره ای غرور و نخوت در آنها مشاهده نشود، اما پس از رسیدن به قدرت وریاست، در مقام امتحان متکبر و خودخواه شوند. یا اینکه تا زمانی که در محیط سالم هستند ، پای بند به حلال و حرام باشند ، ولی با قدم گذاردن در محیط ناسالم به دستورات شرع بی اعتنا شوند وآنها را نادیده بگیرند . از این رو ، برای اینکه انسان در ابعاد مختلف راه تعالی را بپیماید و به کمال برسد ، لازم است در تمام جهات مورد آزمایش قرار گیرد . قرآن می فرماید : ما آنچه را روی زمین است، زینت آن قرار دادیم، تا آنها را بیازمائیم ،کدامینشان بهتر عمل می کنند .
از آنجایی که اراده خداوند متعال برآزمایش و امتحان انسانها تعلق گرفته است ، در این آیه می فرماید جهان را چنان با جاذبه ساخته ایم که بیشتر مردم فریفتۀ آن می شوند و جز به مسائل زندگی و رسیدن به اهداف دنیوی نمی اندیشند و در اینجاست که میزان اعتقاد و ایمان و پایبندی به انجام مسئولیت اسلامی و انسانی و یا علاقه و جاذبه به مادیات آشکار می گردد.
قرآن کریم در فرازی دیگر گوناگونی آزمایش را چنین بیان می فرماید : قطعاً همه شما را با اموری همچون ترس ، گرسنگی ، زیان مالی و جانی و کمبود میوه ها، آزمایش می کنیم و بشاره بده به استقامت کنندگان .
فلسفه امتحانات الهی
از موضوعاتی که در آیات قرآنی بسیار تذکر داده شده و در آن حدود بیست مرتبه این مسئله را مطرح شده  ، و بندگان را به آن متوجه ساخته است .موضوع آزمایش و امتحان است که حتی هدف خلقت ، آزمایش انسان دانسته است .
این امتحان الهی برای کشف امری بر خدا نیست ، زیرا خداوند چیزی براو پنهان وپوشیده نیست تا بوسیله آزمایش کشف شود .
 برای حکمت امتحان می توان به موارد ذیل اشاره کرد .
1ـ افزایش ایمان
خداوند در قرآن کریم می فرماید :«تعداد خازنان جهنم را جز برای آزمایش کافران معین نکردیم تا اهل کتاب(یهود ونصاری ) یقین پیدا کنند و بر ایمان مؤمنان بیافزاید».
با توجه به این آیه آزمایش الهی به صورت ذکر تعداد نگهبانان جهنم ، موجب افزایش ایمان مؤمنان و پیدایش بر یقین بر گفته رسول خدا (ص) از طرف اهل کتاب گردید.
2ـ تربیت و تکامل انسان
قانون وسنّت دائمی پروردگار بر آن است که برای شکوفا کردن استعدادهای نهفته و به فعلیت رساندن آنها و در نتیجه پرورش بندگان ، آنان را آزمایش می نماید . امتحان انسان به سختی ها وسیله ای است برای تکمیل و تهذیب بیشتر نفس انسان و خالص شدن گوهر وجودی او، سختیها و مشکلات روح را ورزش می دهند و نیرومند می سازد . بارور شدن وجود آدمی جز در صحنۀ گرفتاری ها حاصل نمی گردد .اگر محنتها و رنجها نباشند ، بشر تباه می گردد.
خداوند می فرماید : « لَقَد خَلَقنَاالِانسانَ فِی کَبدٍ»  انسان را در رنج و سختی آفریدیم . آدمی باید مشقتها را تحمل کند و سختیها را بر دوش کشد تا هستی لایق خود را بیابد سختیها و شدائد تازیانه تکامل همۀ موجودات بالاخص انسان است .
قرآن کریم به این انگیزه در امتحان خداوند تصریح می کند : « ... وتا خداوند آنچه را که در سینه های شماست بیازماید و آنچه را در دلهای شماست ، مصفا سازد و خداوند از آنچه که در سینه هاست آگاه است».
3-جداسازی صفوف خوبان از بدکاران:
یکی دیگر از رحمت های امتحان خداوند،بازشناسی مؤمنان از کافران و پاکان از ناپاکان است.و در قرآن کریم این چنین بیان نموده است:«ما کانَ اللهُ لِیَذَرَ المُؤمِنینَ علی ما اَنتُم علیهِ حتّی یَمِیزَ الخَبیثَ مِنَ الطَّیِبِ...»خدا مؤمنان را در این حال که هستید وا نمی گذارد بلکه با امتحان،بد سرشت را از پاک طینت جدا می کند.»
قرآن کریم در موضعی دیگر فلسفه امتحان را بازشناسی نیکوکاران از بدکاران می داند و می فرماید:«اوست که آسمانها و زمین را در شش روز آفرید و عرش او بر آب بود تا شما را بیازماید که کدامیک نیکو کارترید.»
بنابراین مطابق آیات مورد بحث،امتحان و آزمایش خداوند به منظور بازشناسی و جدا ساختن نیکوکار از بدکار،فرمانبر از گردنکش،مؤمن از منافق،پاک از پلید،مجاهد از قاعد،خالص از ناخالص صورت می پذیرد.و حکمت خداوند اقتضاء دارد که چنین آزمونی به عمل آید تا صفوف از همدیگر ممتاز شوند.
4-قصد اصلاح و هدایت
ظهور اعمال و افعال بدون اینکه آدمی در بوته آزمون قرار گیرد؛امکان پذیر نخواهد بود پس خداوند انسان را آزمایش می کند تا افعال و اعمال او پدیدار شود و بر اساس آن سزاوار کیفر و یا پاداش گردد.همچنین خداوند فرعون را به منظور تأدیب به قحطی و خشک سالی دچار نموده است از بیان این آیات چنین استنباط می شود که این امت ها و این افراد قابلیت اصلاح داشته اند و در نتیجه خداوند به اصلاح و هدایت،آنان را تنبیه و تأدیب می فرماید:
امام رضا(ع) فرمود: بیماری برای مومن مایۀ تطهیر و رحمت است و برای کافر عذاب و لعنت، و بیماری همواره گریبان گیر مؤمن است تا آن که دیگر هیچ گناهی در وجودش باقی نماند.
این آزمایش ها، به تنبیه و سرزنش پدر یا آموزگاری ماند که نیّتی جز ممانعت از تکرار گناه، و در نهایت صلاح و هدایت کودک ندارد.
5-افزایش روحیه سپاسگذاری
از جمله آثار آزمایش آن است که گروهی که درباره سپاس از نعمت های پروردگار و اداء وظایف استقامت می نمایند و هرگز نعمتی را کفران ننموده و فرصتی را از دست نمی دهند.  اگر خداوند برای آزمایش یا هدف دیگر بخواهد زیانی به افراد جز خود او کسی توان بر طرف کردن آن را ندارد و اگر برای آنها خیری بخواهد هیچ کس مانع فضل او نخواهد شد.
روزنامه نگار و نویسنده : علی اصغر صرفه جو

تماس سریع

تصاویر

93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15
93/6/15